"نگاهي به كتابخانه هاي ديجيتالي مخصوص كودكان"

سهيلا رضابيگي

چكيده : در اين مقاله به بررسي كتابخانه هاي تازه ظهور يافته‌اي پرداخته‌ايم كه تحت عنوان كتابخانه ديجيتالي شناخته شده اند. تحولات و هجوم فناوري‌هاي نوين بشري در زندگي فردفرد افراد جامعه بويژه كودكان مسأله اي قابل بحث وبررسي است. تعريف كتابخانه ديجيتالي و چگونگي پيدايش آن و همچنين تفاوتهاي اصلي اين گونه كتابخانه‌ها با كتابخانه‌هاي سنتي مرسوم، از ديگر مباحثي است كه در اين مقاله به آن مي‌پردازيم. تأسيس و راه‌اندازي كتابخانه ديجيتالي ويژه كودكان و ضرورت ايجاد چنين فضاهايي در وب براي كودكان از جمله دغدغه‌هاي جامعه كتابداران، مهندسان رايانه، معلمان و مربيان و بطور كلي جامعه فعال در حوزه كودك، كتاب كودك و مطالعه كودك مي‌باشد كه مورد بررسي وكنكاش قرارگرفته است. در ادامه به مزايا و معايب گسترش چنين محيط‌هايي پرداخته مي‌شود.

ادامه نوشته

قصه پردازي نوين همسو با نيازهاي جديد جامعه كودكان

سهيلا رضابيگي 

چكيده:در اين مقاله به اين موضوع پرداخته مي‌شود كه در جامعه امروز همه اقشار در يك دهكده جهاني قرار گرفته اند وهرروز با دريايي از اطلاعات در زمينههاي مختلف روبرو مي‌شوند كه كودكان نيز از اين قضيه مستثني نبوده وهمگام با بزرگسالان با انواع نوشته جات چاپي والكترونيكي برخورد مي‌كنند. مطالبي كه تحت عنوان ادبيات كودكان براي آنها ترجمه و منتشر مي‌گردد. اما آيا اين مواد متناسب با نياز يك كودك ايراني مي‌باشد ؟ وآيا تلاشي در جهت هماهنگ شدن و در بسياري موارد در جهت مقابله با اين سيل عظيم توليدات غربي و غيرايراني صورت مي‌گيرد؟ شيفتگي نگران كننده كودكان و نوجوانان سرزمينمان به قصه ها ، شخصيت ها و قهرمانان كشورهاي غربي بايد بيش از گذشته مورد كارشناسي و تأمل قرارگيرد. علل نفوذ موفقيت آميز چنين قهرماناني در ذهن و فكر كودكان و به دنبال آن درمجموعه رفتارهاي آنها مورد بررسي قرارگرفته و براي حل اين بحران چاره جويي شود. قصه پردازان ونويسندگان بايد بيش از گذشته در جهت عمق بخشيدن فرهنگ غني ايراني در ذهن كودكان ونوجوانان ميهنمان تلاش كنند . شناخت دگرگوني‌هاي فكري و فرهنگي جامعه نيز به روند ارتقاي كمي وكيفي قصه ها ومتناسب سازي آنها با نياز امروزكودكان كمك قابل توجهي خواهد كرد.   

ادامه نوشته

نقش قصه گویی در توسعه فعالیتهای فرهنگی و هنری

چکیده :

در این مقاله به نقش و اهمیت قصه گویی در توسعه فعالیتهای ادبی و هنری کودکان پرداخته شده است . در این راستا نخست به تعریف قصه گویی به عنوان وسیله ای برای انتقال تجربه ها و تاریخ اقوام از نسلی به نسل دیگر پرداخته و.سپس ادبیات و به عنوان ابزاری وسوسه انگیز و برانگیزاننده و آگاهی بخش و لذت بخش و هنر به عنوان وسیله ای که با استفاده از قراردادن عناصر دیداری به نحوی مطلوب به آفرینش و تاثیر گذاری می پردازد تعریف شده وارتباط قصه گویی با فعالیتهای ادبی و هنری مطرح شده و سپس به چگونگی گسترش تواناییهای کودک در حوزه ادب و هنر به وسیله قصه گویی پرداخته شده است. سپس به کارکردهای مفید قصه به طور کلی ،و تاثیر قصه در پرورش قدرت تخیل و خلاقیت در کودکان به وسیله کمک به پرورش قدرت بیان عواطف و افکار کودکان و تحریک قوه ابتکار و ابداع و ایجاد عشق و علاقه به ادبیات از طریق تقویت رشد و پرورش زبانی و ذهنی و گسترش تصویرهای ذهنی و تجسم فکری در هنر به طور جزیی، اشاره شده است.

ادامه نوشته

از قصه‏گویی‏ تا نمایش

منوچهر اکبرلو

قصه‏گویی یکی از گام‏های اساسی در هنرهای نمایشی برای کودکان است.قصه‏ گویی وسیله‏ای است که به کمک آن کودک با به کارگیری قوه تخیل خود،در احساسات‏ و تجربیات دیگران شریک می‏شود.
نقش قصه تنها برانگیختن اشتیاق و علاقه به ادبیات نیست.قصه‏گویی یکی از قدیمی‏ترین و محبوب‏ترین هنرهاست که از درون افسانه‏های آن آثار برجسته کلاسیک‏ کودکان شکل گرفته است.همه کودکان،قصه را دوست دارند.قصه آسان‏ترین راه برای‏ به‏دست آوردن دل کودک است.حال ما چگونه می‏توانیم از این عشق و علاقه در حیطه‏ کار نمایش خلاق استفاده کنیم؟این نوشتار در این زمینه سخن می‏گوید.

ادامه نوشته

پيشينه قصه گويي در ايران

ابوالفضل نظریان

 از «قصه گويي»، اين «تجربه مشترك بشريت»، در بسياري از تاريخ فرهنگ ها و اقوام، به عنوان نوعي سرگرمي متداول ياد شده است. در بسياري از متون مصري، چيني، سومري باستان «... نمونه هاي قصه ها و قطعه هاي داستاني آمده است. گو اين كه در اين متون، هيچ اشاره اي به گوينده قصه ها و ...

ادامه نوشته

نکاتی در مورد روش قصه گويی

قصه گوی خوب


بي شك يكي از چيزهايي كه در مطلوب بودن قصه ما را ياري مي دهد يك قصه گوي خوب و ماهر است. قصه گوي خوب، به كلمه ها تسلط كامل دارد و از ارزش آنها با خبر است. او مي تواند روي شنونده اثر بگذارد. قصه گوي خوب به استفاده درست از صفت ها و قيدها توجه دارد و از نيروي ايهام، به هنگام گزينش كلمه هاي خود آگاه است. او مي داند كه به هنگام گفتن داستان مي تواند با كلمه ها حس لمس كردن، چشيدن و بوييدن را منتقل كند. همچنين مي داند كه مي تواند با كلمه ها رنگ، جنس و حتي دما را چنان توصيف كند كه شنوندگانش را به دنبال قصه خود بكشاند. قصه گو تصويرگري است كه به جاي رنگ ازكلمه ها استفاده مي كند.

ادامه نوشته

قصص قرآنی

در قرآن کریم از راههای متعددی برای هدایت بشر استفاده گردیده که داستانهای قرآنی یکی از آن روشهاست، زیرا همچنانکه می‌دانیم داستان سرایی از زمانهای بسیار قدیم در میان انسانها رایج بوده و انسانها با علاقه تمام و کمال، عاشق شنیدن داستان بوده‌اند، بر این اساس است که می‌بینیم نه تنها قصه‌های واقعی بلکه بازار داستان پردازان خیالی نیز رونق یافته که آثار و رمانهای فراوان در ویترین کتاب فروشیها خود دلیل محکم این مدعای ماست و باز برای ما روشن است که مشتریان قصه فقط یک گروه سنی خاصی نمی‌باشد، بلکه همه افراد جامعه از پدرپزرگها و مادربزرگها گرفته، تا پدرها و مادرها و ...

ادامه نوشته

نقالی و شاهنامه خوانی

داستان گویی و شنیدن قصه های شیرین و آموزنده، یکی از قدیمی ترین تفریحات و روشی معمول برای انتقال تجارب و دانش پیشینیان به نسل های جدیدتر بوده است. اما نباید فراموش کرد که لذت شنیدن داستان، پیر و جوان نمی شناسد و در آن روزگار، همان طور که کودکان عاشق شنیدن قصه های دلکش پدربزرگ و مادربزرگ بودند، بزرگترها نیز تفریحی مشابه و صد مرتبه جذاب تر داشتند و ...

ادامه نوشته

کاربردهای قصه گویی و روایت سازی در علم

دکتر نعمت الله فاضلی

دراین یادداشت کوتاه می خواهم با استفاده از مطالب یکی کتاب در این زمینه اهمیت تفکر روایی یا اندیشیدن به کمک روایت را توضیح دهم. در واقع ما همواره در حال روایت سازی هستیم، این یادداشت تنها نوعی یادآوری و خودآگاه شدن به این واقعیت است. اهمیت دیگر این موضوع این است که بسیاری دانشجویان و محققان اغلب مشکل نوشتن دارند. آنها ابراز می کنند که ایده های زیادی دارند یا منابع زیادی خوانده اند اما برای بیان و نگارش ایده ها و...

ادامه نوشته

قصه گویی برای کودکان

دکتر مصطفي جلالي فخر

قصه گويي راهکار موثري براي ارتقاي درک رفتارهاي شفاهي و عملي است و به قول ماکادو ، فعاليتي است که از انسان ها ، انسان مي سازد و افراد به وسيله ي داستان هايي که مي شنوند ، شکل داده مي شوند . کستنبام نيز معتقد است که قصه ها به فرد کمک مي کنند تا تخيلات ، رويدادها و تصوراتش را در يک کليت يکپارچه منسجم کند و...

ادامه نوشته

قصه و قصه گویی

در تعریف قصه می توان گفت : سخن یا نوشته ای است از روزگاران قدیم که در آن شخصیت های گوناگون خیالی یا واقعی ، ماجراهایی می آفرینند . قصه ها از روزگاران قدیم برای آموزش ، انتقال تجربه ها و ... 

ادامه نوشته

مهارتي براي انتقال ارزش ها

شايد بيراه نباشد که بگوييم انسان با قصه زاده مي شود و زندگي مي کند و مي ميرد. قصه گويي در دل روابط انسان ها نهفته است، چه انسان مدرن و چه انسان باستان. قصه گويي مهارتي است خودآگاه براي انتقال ارزشها، مهارتها، افکار تا حس کنجکاوي اين جهاني ما را برانگيزند يا براي سرگرمي و آموزش خلق ميشوند. قصه گويي مهارت ميخواهد.ابتدا قصه گويان در قبيلهها و خانوادهها در نقش معلم، تاريخ دان يا سرگرم کننده ظاهر شدند. با قصه دانش و معرفت را سينه به سينه منتقل ميکردند.

ادامه نوشته

در آموزش از قصه گویی بهره ببرید!

قصه گویی روش آموزشی ویژه ای است که با ایجاد علاقه در دانش آموزان آن ها را در خلق تصاویر ذهنی و داشتن تفکری پویا یاری می کند. از طریق داستان ها، وقایع و مفاهیم مرتبط باهم در چهارچوبی قرار می گیرند که به درک بهتر و یادآوری اطلاعات در آینده می انجامد.

ادامه نوشته

قصه های قرآنی

قدسیه نریمانی

هدف از انجام این تحقیق آشنایی بیشتر با قصه های قرآنی و جنبه های مختلف آنها این مقاله مروری ایست بر مطالعات قبلی صورت گرفته در این زمینه. در اینجا تعاریفی از ادبیات کودک، قصه، قصه های قرآنی، تاثیر آنها بر اندیشه و تخیل کودکان و... می باشد. در پایان پیشنهادهایی برای انس بیشتر کودکان با این کلام الهی ارائه شده است.

ادامه نوشته

تأثیر الگوی آموزش خوش‌بینی به روش قصه‌گویی بر سبک اسناد کودکان

دکتر زهرا نیک‌منش¹ / دکتر یحیی کاظمی²

هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر الگوی آموزش خوش‌بینی به روش قصه‌گویی بر تغییر سبک اسناد بدبینانه به خوش‌بینانه در کودکان دبستانی سال چهارم و پنجم ابتدایی بوده است. روش پژوهش مورد استفاده‌ی تجربی با طرح دو گروه آزمایش و کنترل با پیش‌آزمون، پس آزمون و آزمون پیگیری می‌باشد. از پرسشنامه‌ی سبک اسناد کودکان گازلو (CASQ) جهت جمع‌آوری اطلاعات استفاده شده. گروه نمونه از بین داوطلبان شرکت در کارگاه قصه‌گویی انتخاب شد و...

ادامه نوشته

طرح‌هایی برای قصه‌گویی خلاق

مریم شفیع‌زاده

قصه­های خوب معمولاٌ از ساختاری قوی برخوردارند. ساختار عمومی­ قصه­ها معمولاٌ شامل سه بخشِ زمینه­چینی، بدنه­ی اصلی قصه و پایان بندی است. این ساختار در مجموع چارچوبی برای سیر منطقی سلسله وقایع و رویدادهای یك قصه فراهم می­كند. قصه­ی خوب از ساختاری انعطاف پذیر برخوردار است و چنانچه قصه­گو بخواهد خلاقیتی برای بیان قصه­ی انتخابی خود به­خرج دهد می­تواند از این ویژگی بهره بگیرد.

ادامه نوشته

نقش قصه بر گسترش فعاليت ادبي ويژه كودكان و نوجوانان

آزاده جعفري

در این مقاله با توجه به ویژگی‌های قصه‌گویی و فعالیت ادبی در كانون به نقش و تأثیر قصه بر این فعالیت پرداخته می‌شود. در این راستا پژوهش‌های انجام شده در این زمینه و مرتبط با قصه و فعالیت ادبی یا جنبه‌هایی از آن نظیر واژگان و مهارت‌های زبانی مرور می‌شود. این مقاله به صورت كتابخانه‌ای انجام شده است و در پایان پیشنهاداتی كاربردی در امر قصه‌گویی با توجه به اهداف فعالیت ادبی ارائه شده است. سعی شده حداقل یك پیشنهاد برای هر كدام از بخش‌ها داده شود.

ادامه نوشته

شناسايي معيارهاي كودكان و نوجوانان در انتخاب‌ كتاب‌هاي قصه براي قصه‌گويي

فرشيده فتحي‌هفشجاني¹ / محبوبه عارفي²

پژوهش حاضر به منظور شناسایی معیارهای کودکان و نوجوانان در انتخاب کتاب‌های قصه برای قصه‌گویی از دیدگاه کودکان و نوجوانان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهر هفشجان، سال 91-90 انجام گرفته است.

روش تحقیق از نوع توصیفی- پیمایشی و بر اساس هشت فرضیه تدوین شده است. کلیه جامعه‌ آماری با 525 نفر دختر و پسر (273 کودک، 252 نوجوان) به عنوان نمونه انتخاب شده‌اند. معیارهای انتخاب کتاب قصه با استفاده از پرسش‌نامه محق ساخته با 56 سؤال مورد سنجش قرار گرفته است. داده‌ها به وسیله میانگین و آزمون تی- تست تجزیه و تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان داد:

ادامه نوشته

بررسي فلسفه‌ي قصه‌گويي براي كودكان

منيره عابدي

هدف از پژوهش حاضر، بررسی فلسفه‌ی قصه‌گویی برای كودكان بود. بدین منظور از روش اسنادی- تحلیلی استفاده شد. طبق نتایج این پژوهش، قصه‌گویی از یك‌سو دارای پیوندی تنگاتنگ با روح بشر است و می‌تواند به بهترین شكل پاسخگوی نیاز فطری وی به بهره‌گیری از لذایذ ‌ معنوی باشد. این امر در مورد كودكان كه به فطرت نزدیك‌ترند بیشتر صدق می‌كند. از سوی دیگر، قصه‌گویی عاملی مؤثر در كشف معنای جهان و... 

ادامه نوشته

بررسي شيوه‌هاي كهن و نوين قصه‌گويي با تأكيد بر بررسي نقش ابزارها در جريان قصه‌گويي

مهدي وارث / اعظم ایزدی

قصه‌گویی یكی از مؤثرترین شیوه‌هایی است كه امكان اجرا و گوش سپردن به آن در همه‌جا و زمانی میسر است. این هنر نیز مثل بسیاری از هنرها در بستر تاریخی خود دچار تغییرات بی‌شماری شده است. در عصر تكنولوژی قصه‌گویی نیز با حفظ ماهیت سابق خود از ابزارهای نوینی برای توسعه خود بهره‌ برده است.

ادامه نوشته

تأملي بر فلسفه‌ي قصه و قصه‌گويي

حسين اكبري‌نسب / مريم شفيع‌زاده

مارشال مك لوهان تحول جامعه انسانی را شامل سه مرحله می‌داند، این مراحل عبارتند از: 

عصر ارتباطات شفاهی و زندگی دودمانی و قبیله‌ای: این عصر در واقع دوره تمدن‌های ابتدایی فاقد كتابت است. در این دوره انسان فاقد یك هویت شخصی و زندگی خصوصی بوده و تفكر او در اثنای یك زندگی مشترك و

ادامه نوشته

ويژگي‌هاي قصه‌ ي عاميانه ي فارسي

بسياري بر اين اعتقادند كه ميان قصه‌هاي عاميانه و قصه‌هاي ادب كهن، تفاوتي نيست. برخي پا را از اين هم فراتر مي‌نهند و در بحث‌هاي ادبي خود، واژه‌هاي قصه، داستان، رمان، حكايت و افسانه را چنان سهل‌انگارانه به كار مي‌برند كه گويي تمايزي ميان آنها نيست و البته مراد ايشان اين است كه واژه هاي فوق معناهاي يكساني دارند.

ادامه نوشته

قصه های عامیانه و طوطی نامه

قصه يكي از اجزاء ادبيات عاميانه است. «قصه در لغت به معني حكايت و سرگذشت است، و در اصطلاح به آثاري اطلاق مي‌شود كه در آنها تأكيد بر حوادث خارق‌العاده بيشتر از تحول آدمها و شخصيتها ست. در قصه يا حكايات، محور ماجرا بر حوادث خلق‌الساعه قرار دارد: حوادث، قصه‌ها را به وجود مي‌آورد و در واقع ركن اساسي و بنيادي آن را تشكيل مي‌دهد، بي‌آنكه در گسترش و بازسازي قهرمانها و آدمهاي قصه نقشي داشته باشد.1» ويژگيهاي قصه‌ها به طور خلاصه بدين قرار است:

ادامه نوشته

تدريس به شيوه‌ي قصه گويي

قصه و نقش آن در جسم و روح انسان‌ها امري ثابت شده است. اين تأثير گذاري در سنين كودكي بسيار بيشتر مي‌باشد، زيرا كودك گرايش زيادي به سمت آن دارد.

معلماني هستند كه كلاس را براي دانش‌آموزان مكان آموزش همراه با لذت، مي‌دانند؛ و قصه گفتن در كلاس را مي‌پسندند. و آن را به كار مي‌برند و اين هم براي معلم و هم براي دانش‌آموزان، لذت بخش خواهد بود. استفاده از داستان، فقط وسيله‌اي براي سرگرمي نيست بلكه قصه‌ها مي‌توانند تجربه‌ها را اصلاح كنند و به تغيير و رشد كمك كنند. استفاده‌ي صحيح از آن در فرايند آموزش، راه حلي مناسب در جهت حفظ علاقه‌ي دانش‌آموزان و تعميق و تسريع يادگيري مي‌باشد.

ادامه نوشته

نقش قصه و قصه‌گویی در تربیت کودکان و نوجوانان

خانواده مهم‌ترین و اصلی‌ترین نهاد تربیتی جامعه است و نخستین آموزشگاه کودک محسوب می‌شود. یک خانواده سالم و پویا، خانواده‌ای است که میان اعضای آن رابطه‌ای سالم و انسانی حاکم است. مادران و پدران توانا کسانی هستند که از دانایی‌ها و مهارتهای لازم برخوردارند. بخشی از این دانستنی‌ها، دانش‌های مربوط به برقراری رابطة انسانی با فرزندان است.

ادامه نوشته

فواید بالقوه قصه گویی

ارتباط سریع و آسان: در حین قصه گویی، کلیه ایده های متفاوت، یکجا و بـصورت فـراگیر از سوی قصه گو به مخاطب
انتـقال داده می شود. در نتیـجه لازم نیــست شنونده برای گرفتن مضمون کلی مطلب خود را به زحمت بیـندازد چـراکه محتوای کلی داستان به یکباره انتقال پیدا می کند.

ادامه نوشته

آموزش قصه خوانی و قصه گویی

قصه‌گويي، روشي مؤثر در آموزش مفاهيم پيچيده است. يافته ها حاکي از تأثير مثبت قصه‌گويي نسبت به سخنراني هاي معمولي در افزايش دانش است از اين رو مي تواند در آموزش مفاهيم پيچيده مورد استفاده قرار گيرد.

ادامه نوشته

نگاهی به قصه گویی

شاید بیراه نباشد که بگوییم انسان با قصه زاده می شود و زندگی می کند و می میرد. قصه گویی در دل روابط انسان ها نهفته است، چه انسان مدرن و ...

ادامه نوشته

قصه گویی نقل تاریخ است

قصه ها کمک می کنند تا اعقادات ورفتارهای صحیح به کودکان آموزش داده شود. قصه هایی که به کودک می‌ آموزد چگونه ازخود حمایت کنند وچطورخشمش را کنترل کند ومهارتهای اجتماعی را یادبگیرد. قصه باعث پرورش ارزشهای اخلاقی می شود. بسیاری ازنیازهای روحی وروانی کودکان ازطریق شنیدن قصه هاارضاء می شود . قصه باعث نشاط روحی وعلاقه به زندگی پرامید رادرکودکان ونوجوانان به وجود.

ادامه نوشته

قصه‌گويي خلاق

 خيلي پيش از تاريخ مدون، خانواده‌ها و قبيله‌ها، سنت‌ها و ارزش‌هاي جمعي خود را همراه با بازگو کردن قصه‌ها بر گرد آتش با يکديگر سهيم مي‌شدند. در هر قاره از زمين، اقوام دوران باستان با تکيه بر واقعيت‌هاي اخلاقي به ساختن قصه‌هاي عاميانه و اساطيري دست مي‌زدند که دربارهء ‌سرآغاز زندگي انسان بود و در اين راه به حدس و گمان‌هايي مي‌پرداختند و ...  

ادامه نوشته